خوشمزه ترین غذاهای جنوبی؛ طرز تهیه 28 غذای جنوبی
غذاهای جنوبی از قلیه ماهی، میگو پلو و خورشت بامیه گرفته تا غذاهای ساده و روزمره مثل دوپیازه میگو، سمبوسه و فلافل، هرکدام جای ثابتی در سفره مردم جنوب دارند. این غذاهای مزهدار و پرادویه بخشی از فرهنگ، اصالت و زندگی روزمره مردمانی هستند که خوب میدانند چطور از ترکیب سادهترین مواد، غذایی فراموشنشدنی بسازند. در این مقاله با ما همراه باشید تا شما را با دستهبندیهایی کاربردی با خوشمزهترین غذاهای جنوبی آشنا کنیم.
لیست غذاهای جنوبی
غذاهای پرطرفدار جنوبی با عطر و طعم فوقالعاده و تنوع بالا، جایگاه ویژهای در سفرههای ایرانی دارند و هر ذائقهای را راضی میکنند. در جدول زیر میتوانید لیستی از این غذاهای خوشمزه و محبوب را ببینید و با دستهبندی آنها بیشتر آشنا شوید.
| غذاهای جنوبی مجلسی | غذاهای ساده و روزمره جنوبی | پیشغذاها و غذاهای سبک جنوبی | غذاهای تند و خاص جنوبی |
| قلیه ماهی مجلسی | فلافل آبادانی | سمبوسه جنوبی | مهیاوه |
| میگو پلو مجلسی | دوپیازه میگو جنوبی | آش آبادانی | چلو ماهی صبور شکمپر |
| قیمه بوشهری | پلو شوشتری | دال عدس جنوبی | پوکورا |
| گوبولی پلو | خرما پلو | حمص جنوبی | نافله |
| خورشت بامیه | هواری میگو یا ماهی | او پیوزی یا آب پیازی | امگشت پلو |
| خورشت سبزی اهوازی | ماهی برشته | بلالیت | خوراک ماهی مرکب |
| خوراک خرچنگ | دمی لخلاخ | کوکوی ماهی شیر | آش غلغل |
غذاهای جنوبی مجلسی؛ مناسب مهمانیها، با مواد اولیه غنی و طرز تهیه خاص
غذاهای جنوبی بهدلیل استفاده از ادویههای معطر، مواد اولیه باکیفیت و طرز تهیه متفاوت، انتخابی عالی برای سفرههای مهمانی و مجالس هستند. در ادامه با چند نمونه از این غذاهای خوشطعم و پرطرفدار بیشتر آشنا میشوید.
قلیه ماهی مجلسی با سبزی جنوبی و تمر هندی بوشهری
وقتی صحبت از غذاهای جنوبی خوشمزه و مجلسی میشود، قلیه ماهی یکی از اولین انتخابهاست؛ خورشتی خوشعطر و تند که عطر سبزی محلی و طعم تمرهندی دارد. این غذای محبوب و سنتی در بوشهر، خوزستان و هرمزگان طبخ میشود. مواد اصلی این خورشت خوشمزه عبارتند از:
- ماهی تازه جنوبی مانند سنگسر، هامور و شیر
- سبزیهای معطر مثل گشنیز و شنبلیله
- سیر و پیاز
- تمر هندی
- ادویه ماهی، زردچوبه و فلفل قرمز
برای تهیه قلیه ماهی مطابق دستورپخت زیر عمل میکنند:
- سبزی خردشده را همراه با سیر و پیاز در روغن تفت میدهند تا خوب سرخ شود.
- سپس عصاره تمر هندی را به غذا اضافه میکنند.
- در نهایت، تکههای ماهی سرخشده را در خورشت میریزند.
میگو پلو مجلسی با شوید، زعفران و ادویه جنوبی
میگو پلو یکی از خوشعطرترین و پرطرفدارترین غذاهای جنوبی و انتخابی محبوب برای مهمانیها و مجالس رسمی است که همیشه بر سر سفرههای جنوبی، توجه همه را جلب میکند. در این غذا، از مواد اولیه زیر استفاده میشود:
- برنج
- میگو
- شوید تازه یا خشک
- سیر و پیاز
- زعفران دمکرده و ادویههایی مانند فلفل سیاه، فلفل قرمز، میخک، تخم گشنیز، زنجبیل و پودر سیر
در آموزش غذاهای جنوبی برای تهیه میگو پلو، طبق مراحل زیر عمل میکنند:
- ابتدا میگوهای مزهدارشده با ادویه را در مخلوط سیر و پیاز تفت میدهند.
- سپس، برنج را بههمراه شوید دم میکنند.
- در نهایت، میگوهای سرخشده را روی پلو میریزند.
اکثر جنوبیها این غذای مجلسی را معمولا با ترشی انبه یا ترشی فلفل سرو میکنند تا طعم لذیذتری داشته باشد.
قیمه بوشهری؛ غذای مجلسی جنوب با طعم متفاوت
در میان غذاهای جنوبی بوشهری، قیمه بوشهری، یکی از متفاوتترین خورشتها برای مهمانی و مجالس محسوب میشود. این غذای مجلسی بافتی نرم، کشدار و طعمی تند و شور دارد و مانند قیمههای رایج در دیگر شهرهای ایران نیست. برای تهیه قیمه بوشهری، از موادغذایی زیر استفاده میکنند:
- گوشت
- لپه
- سیبزمینی
- پیاز
- رب گوجه
- زیره کوبیده، دارچین و کمی فلفل
روش پخت آن هم بهشکل زیر است:
- ابتدا گوشت و لپه را بهخوبی میپزند.
- سپس، سیبزمینی را اضافه میکنند.
- پس از پخت کامل، تمام مواد را با گوشتکوب میکوبند تا خورشت حالتی نرم و یکدست پیدا کند.
قیمه بوشهری معمولا در شهرهای جنوبی، همراه با شکر پلو سرو میشود. البته در صورت تمایل، میتوان آن را با برنج ساده یا زعفرانی هم میل کرد.
گبولی پلو
اگر به طعم و عطر ادویههای جنوبی علاقهمندید، گبولی پلو یکی از آن غذاهاییست که باید حتما امتحان کنید. این پلوی پرادویه، از غذاهای جنوبی بندرعباس است که در آن از مواد غذایی زیر استفاده میشود:
- گوشت
- نخود و برنج
- ادویههای پلویی
- کشمش
- سیبزمینی
- رب گوجهفرنگی
برای پخت گبولی هم مراحل زیر را طبق دستور طی میکنند:
- ابتدا گوشت را با پیاز و ادویه تفت میدهند.
- گوشت ریششده را با سیبزمینی نگینی سرخکرده کنار میگذارند.
- از آب گوشت برای دمکردن برنج استفاده میکنند.
به این ترتیب، طعم گوشت کاملا با پلو ترکیب میشود و نتیجه، غذایی خوشعطر، مغذی و بسیار دلچسب خواهد شد. گبولی معمولا در کنار ترشی محلی یا سبزی تازه سرو میشود.
خورشت بامیه
اگر یکبار خورشت بامیه را به سبک جنوبیها درست کنید، بعید است دیگر سراغ هیچ دستور دیگری بروید. این خورشت یکی از محبوبترین غذاهای جنوبی خوزستان است که با ترکیبی از مواد زیر تهیه میشود:
- بامیه
- گوشت گوسفندی
- لپه
- سیر و پیاز
- تمر هندی و فلفل تند
برای تهیه این خورشت تند، ترش و خوشمزه که در کنار برنج ایرانی، یک وعده کامل و دلچسب را رقم میزند، مطابق مراحل زیر عمل میکنند:
- ابتدا گوشت را با پیاز و سیر تفت میدهند.
- بعد از پخت کامل، لپه و عصاره تمر هندی را اضافه میکنند.
- در نهایت، بامیهها وارد خورشت میشوند و همه چیز روی شعله ملایم جا میافتد.
خورشت سبزی اهوازی
اگر فکر میکنید فقط یک مدل قورمهسبزی وجود دارد، خورشت سبزی اهوازی نظر شما را عوض خواهد کرد. در تهیه این غذای معطر جنوبی از مواد زیر استفاده میشود:
- گوشت
- پیاز
- لوبیا چشم بلبلی
- لیموعمانی
- سبزیهایی مانند تره، جعفری، گشنیز و شنبلیله و فلفل قرمز فراوان
برای درستکردن این غذا، مطابق دستورپخت زیر پیش میروند:
- سبزیها را بهخوبی سرخ میکنند.
- وقتی رنگ سبزی تیره شد، آن را با گوشت و لوبیا میپزند تا خورشتی جاافتاده و خوشعطر بهدست آید.
خورشت سبزی اهوازی بیشتر در شهر اهواز رواج دارد و در مجالس و مناسبتهایی مانند ماه رمضان و مراسم نذری، یکی از انتخابهای پرطرفدار محسوب میشود.
خوراک خرچنگ (خوراک سینگو)
خوراک خرچنگ که در جنوب ایران با نام محلی سینگو شناخته میشود، یکی از غذاهای خاص و گرانقیمت جنوبی بهشمار میرود. این خوراک دریایی علاوهبر طعم فوقالعاده، بسیار مقوی است و ارزش غذایی بالایی دارد. برای تهیه این غذای لذیذ:
- ابتدا خرچنگهای تازه را روی زغال کباب میکنند یا در آب میجوشانند.
- سپس، گوشت نرم و لطیف خرچنگ را از پوست جدا میکنند و با پیازداغ، سیر و ادویهجاتی مانند فلفل، زردچوبه و ادویه ماهی تفت میدهند.
- گاهی کمی آب لیموترش یا تمرهندی هم به ترکیب اضافه میکنند تا طعم نهایی، ترش و خوشعطر باشد.
غذاهای ساده و روزمره جنوبی؛ سریعتر، مقرونبهصرفه و پرمصرف در خانههای جنوب
در میان تنوع بینظیر غذاهای جنوبی، خوراکهایی هم هستند که با کمترین هزینه و در کوتاهترین زمان آماده میشوند؛ غذاهایی ساده، خوشطعم و همیشه محبوب که جای ثابتی در سفره خانههای جنوب دارند. در ادامه با این خوراکهای ساده و پرطرفدار جنوبی آشنا خواهید شد.
فلافل آبادانی؛ محبوبترین فستفود سنتی خوزستان
فلافل آبادانی، یکی از پرطرفدارترین فستفودهای سنتی خوزستان محسوب میشود که با عطر وسوسهانگیز و قیمت اقتصادی جای خودش را در دل خیلیها باز کرده است. ترکیب مواد زیر، خمیری تند و خوشبو میسازد که بعد از سرخشدن، در کنار ترشی و سس انبه، طعمی فراموشنشدنی خلق میکند.
- نخود
- پیاز
- سیر
- زیره و ادویه مخصوص
در طرز تهیه فلافل، مواد چرخشده را بهشکل گلوله درمیآورند و در روغن داغ سرخ میکنند. فلافل معمولا در ساندویچ با نان باگت بههمراه گوجهفرنگی، خیارشور و سس تند جنوبی سرو میشود.
دوپیازه میگو جنوبی؛ غذای سریع، تند و خوشطعم با پیاز فراوان
وقتی صحبت از غذاهای سنتی جنوبی میشود، نمیتوان از کنار دوپیازه میگو بهراحتی گذشت؛ غذایی ساده اما مقوی که در خانههای جنوبی با عشق پخته میشود. این غذای دریایی را با مواد زیر درست میکنند:
- مقدار زیادی پیاز
- میگو
- سیر
- ادویه
- کمی رب گوجهفرنگی
برای تهیه آن هم بهصورت زیر عمل میکنند:
- ابتدا پیازها را خلالی میکنند و تفت میدهند.
- سپس سیر، میگوهای تمیزشده و ادویههایی مثل فلفل قرمز، زردچوبه و کمی کاری را به پیازهای سرخشده اضافه میکنند.
- بعد از چند دقیقه مواد بهخوبی با هم ترکیب و دوپیازه میگو آماده میشود.
این غذا را میتوانید با نان یا برنج میل کنید.
پلو شوشتری؛ غذای ساده خوزستانی با گوشت و برنج
پلو شوشتری یکی از آن غذاهای ساده و اصیل خوزستان است که با وجود سادگی، طعمی فراموشنشدنی دارد. این غذای سنتی که ریشه در شهر تاریخی شوشتر دارد، ترکیبی از مواد زیر است:
- برنج
- گوشت
- لوبیا چشم بلبلی
- شوید
- پیازداغ
- ادویههای جنوبی
برای تهیه این غذا هم مطابق دستورپخت زیر عمل میکنند:
- ابتدا گوشت (گوشت چرخکرده، قلقلی یا مرغ ریشریششده) را تفت میدهند.
- سپس، لوبیا را میپزند و با برنج، شوید و پیازداغ لایهلایه در قابلمه میریزند.
- پس از دمکشیدن، عطر شوید و گوشت، کل خانه را پر میکند.
اگر تهران هستید و دلتان برای یک غذای اصیل جنوبی تنگ شده است، سری به یک رستوران جنوبی در تهران بزنید و این پلو سنتی را سفارش دهید. اما اگر اهل آشپزی هستید، همین حالا در خانه آن را تهیه کنید و از طعم آن لذت ببرید.
خرما پلو
اگر بهدنبال یک غذای مقوی و در عینحال آسان برای پخت هستید، خرما پلو میتواند انتخابی هوشمندانه باشد. این غذای سنتی جنوبی که اصالتش به خوزستان بازمیگردد، از ترکیب مواد زیر تهیه میشود:
- برنج
- خرما
- گوشت یا مرغ
- ادویههای معطر
برای تهیه خرما پلو هم طبق مراحل زیر پیش میروند:
- ابتدا گوشت چرخکرده یا تکههای مرغ را با پیاز، زردچوبه، فلفل، کمی دارچین و زعفران تفت میدهند تا کاملا پخته و مزهدار شود.
- سپس، خرماهای بدون هسته را با کمی کره تفت میدهند تا نرم و خوشرنگ شوند.
- در آخر، همه این مواد خوشعطر را لابهلای برنج نیمپز میریزند و دم میکنند.
برای جلوه و طعم بهتر، میتوان در کنار خرما از کشمش یا زرشک تفت دادهشده هم استفاده کرد.
هواری میگو یا ماهی؛ پلو سنتی و سبک جنوبی
هواری میگو یا ماهی یکی از غذاهای محبوب و راحت جنوبی بهشمار میرود؛ پلویی خوشطعم که با مواد اولیه زیر درست میشود:
- میگو یا ماهی
- سبزیجات و ادویههای معطر
- پیاز و سیر
این غذا نشاندهنده ذوق و خلاقیت آشپزی در شهرهای جنوبی است و برای طبخ آن طبق دستور زیر عمل میکنند:
- برای تهیه هواری میگو یا ماهی، ابتدا پیاز، سیر و ادویههایی مثل زردچوبه، فلفل سیاه و کاری را تفت میدهند.
- سپس تکههای ماهی یا میگو را بههمراه سبزیجات معطر به آن اضافه میکنند و با کمی رب گوجهفرنگی و زعفران، رنگ و عطری دلانگیز به غذا میدهند.
- در نهایت، همه مواد را بهصورت لایهلایه با برنج دم میکنند.
اگر ماهی یا میگو در دسترس نداشتید، میتوانید هواری تن ماهی درست کنید.
ماهی برشته
ماهی برشته یکی از غذاهای خوشمزه و سنتی مردم قشم و هرمزگان است که با روشی متفاوت از سایر ماهیکبابها پخته میشود. در این غذا، از ماهیهای کوچکی مانند گاریز استفاده میکنند. این ماهیها بهخاطر چربی طبیعیشان، بعد از کبابیشدن حسابی خوشطعم و لذیذ میشوند.
برای تهیه ماهی برشته مراحل زیر را سپری میکنند:
- ابتدا ماهی را با نمک، زردچوبه و ادویههای مخصوص جنوبی مانند فلفل قرمز، کاری و ادویه ماهی مزهدار میکنند.
- سپس آن را روی شعله زغال یا در تابه داغ و بدون روغن قرار میدهند تا پوست آن کاملا برشته شود.
- ماهی برشته را با نان محلی یا برنج و همراه با سبزی سرو میکنند.
دمی لخلاخ
دمی لخلاخ یا همان دمپخت ماهی بوشهری، یکی از غذاهای اصیل و خوشعطر جنوب ایران محسوب میشود. لخلخه در زبان عربی به معنای بوی خوش است و رایحه وسوسهانگیز این غذا، کاملا با نامش همخوانی دارد. دمی لخلاخ که بوشهریهای قدیمی به آن ماهی میدم هم میگویند، از ترکیبات زیر درست میشود:
- ماهی
- برنج
- سبزیهای معطر
مراحل تهیه این غذا عبارتند از:
- ابتدا گوشت ماهیهایی مانند هامور، سنگسر یا سرخو را با پیاز، سیر، سبزی خردشده(گشنیز، شنبلیله و شوید) و ادویههای جنوبی تفت میدهند.
- سپس برنج، تمرهندی، آبلیمو و زعفران را به آن اضافه میکنند.
- در آخر باید همه مواد با هم دم بکشند تا عطر و طعمها بهخوبی در هم آمیخته شوند.
پیشغذاها و غذاهای سبک جنوبی
در این بخش با مجموعهای از بهترین غذاهای سبک و پیش غذاهای جنوبی آشنا میشوید. خوراکهایی اصیل، ساده و خوشمزه که میتوانند شروعی هیجانانگیز برای صرف یک وعده غذای جنوبی باشند.
سمبوسه جنوبی با نان لواش و ادویهجات تند
سمبوسه جنوبی، یکی از محبوبترین خوراکیهای خیابانی جنوب ایران است که با طعم تند و وسوسهانگیز ادویهها و بافت برشته و طلاییاش دل همه را میبرد. در ترکیب این غذای سبک و آسان، از سیب زمینی یا گوشت چرخکرده استفاده میکنند. سمبوسه، در سفرههای جنوبی هم بهعنوان پیشغذا و هم میانوعدهای جذاب حضور دارد.
طرز تهیه سمبوسه، به اینصورت است:
- ابتدا سیبزمینی را آبپز و له میکنیم.
- سپس آن را با پیازداغ، سبزیهای معطر و ترکیبی از ادویههای جنوبی مانند فلفل قرمز، زیره، تخم گشنیز و زردچوبه مخلوط میکنیم.
- مواد آمادهشده را در نان لواش قرار میدهیم، بهشکل مثلثی میپیچیم و در روغن داغ میگذاریم تا طلایی و ترد شوند.
آش آبادانی؛ غذای سنتی، سبک و مقوی
آش آبادانی یکی از مقویترین پیشغذاهای جنوبی است. این آش بیشتر در وعده صبحانه یا بهعنوان پیشغذا سرو میشود و بهقدری سیرکننده و انرژیبخش است که برای شروع یک روز پرانرژی انتخابی فوقالعاده بهحساب میآید. مواد اصلی آش آبادانی شامل ترکیبات زیر است:
- گوشت چرخکرده
- نخود، لوبیا، عدس
- سبزی آش
- سیر و پیاز
- ادویههای جنوبی
همه این مواد را باحوصله میپزند تا درنهایت به ترکیبی غلیظ، خوشعطر و مقوی برسند. اگر فرصت یا امکان تهیه این غذای سنتی را در خانه ندارید، میتوانید از طریق سفارش آنلاین غذا، آش آبادانی و دیگر غذاهای جنوبی را بهراحتی در منزل سفارش دهید و از چشیدن غذاهای جنوبی در خانه لذت ببرید.
دال عدس جنوبی؛ وعدهای سبک، خوشمزه و گیاهی
اگر بهدنبال یک غذای گیاهی، مقوی، تندوتیز و در عینحال ساده هستید، دال عدس جنوبی انتخاب درستی است. این خوراک سنتی که در جنوب ایران محبوبیت زیادی دارد، با رنگ قرمز چشمنواز و طعمی پرادویه، هر سلیقهای را شیفته خود میکند. مواد اصلی این غذا شامل موارد زیر است:
- دال عدس
- سیبزمینی
- سیر و پیاز
- رب گوجهفرنگی
- تمر هندی
- ترکیبی از ادویههای جنوبی مثل فلفل قرمز، زیره، زردچوبه و تخم گشنیز
همه این مواد بهآرامی پخته میشوند تا کاملا جا بیفتند. این غذا را میتوانید با نان تازه و لیموترش میل کنید.
حمص جنوبی؛ پیشغذای سالم و گیاهی با نخود و ارده
حمص، یک پیشغذای خوشعطر و گیاهی، از دل فرهنگ غذایی جنوب است و با مزهای کاملا متفاوت شما را شگفتزده میکند. این خوراک ساده که از مواد زیر تهیه میشود و طعمی لذیذ و بافتی خامهای دارد:
- نخود پختهشده
- ارده
- آبلیمو
- سیر
در طرز تهیه حمص، باید مطابق مراحل زیر پیش بروید:
- نخودهای پختهشده را با سیر، نمک و کمی آب در غذاساز بریزید.
- سپس، ارده و آبلیمو را اضافه و آنقدر مخلوط کنید تا بافتی نرم و پورهای شکل بگیرد.
حمص را معمولا با نان پیتا، نان لواش یا حتی چیپس سبزیجات سرو میکنند. این خوراک گیاهی چه بهعنوان پیشغذا و چه بهعنوان یک وعده سبک، شما را از نظر طعم و ارزش غذایی کاملا راضی خواهد کرد.
آب پیازی (او پیوزی)
آب پیازی یا همان او پیوزی، یکی از غذاهای اصیل و قدیمی خوزستان است که با ترکیبی از مواد اولیه ساده، به یک وعده دلچسب و مقوی تبدیل میشود. آب پیازی را با مواد زیر تهیه میکنند:
- پیاز
- تخممرغ
- رب انار
- گردوی خردشده
- نان خشک
- روغن
- نمک، فلفل و زردچوبه
برای درستکردن این خوراک ساده طبق مراحل زیر پیش میروند:
- ابتدا پیازها را بههمراه ادویهها تفت میدهند.
- سپس رب انار، گردو و کمی آب به ترکیب اضافه میکنند تا طعمی ترش و هوسانگیز به غذا بدهد.
- در ادامه، تخممرغها را در آن میشکنند و هم میزنند تا خودش را بگیرد.
- در نهایت، تکههای نان خشک را در آب پیازی میریزند و بهعنوان یک وعده سبک میل میکنند.
بلالیت
بلالیت، یک غذای سنتی بوشهری است که از آن بهعنوان دسر، صبحانه و حتی ناهار استفاده میکنند؛ زیرا با طعم گرم و شیرینش میتواند انرژی زیادی به بدن بدهد. بلالیت با ترکیبی ساده از مواد زیر تهیه میشود:
- رشته (ماکارونی یا ورمیشل)
- کره یا روغن
- شهدی دلانگیز از گلاب، زعفران، هل و شکر
در برخی مناطق، بلالیت را کنار نیمرو، مرغ یا ماهی هم سرو میکنند.
برای تهیه آن هم طبق مراحل زیر پیش میروند:
- ابتدا رشتهها را با آب میپزند.
- سپس با کره و شهد معطر، آرام آرام دم میدهند تا طعم شیرین و عطر خوش ادویهها به خورد رشتهها برود.
نتیجه نهایی، یک خوراکی گرم و مقوی است که برای مصرف در هر وعدهای مناسب خواهد بود.
کوکوی ماهی شیر
کوکوی ماهی شیر، یکی از خوشمزهترین و آسانترین غذاهای جنوبی است. این غذا معمولا بهعنوان یک وعده سبک سرو میشود. اگر به غذاهای جنوبی و دریایی علاقهمند باشید، حتما عاشق عطر و طعم این کوکوی خوشمزه خواهید شد. برای تهیه کوکوی ماهی شیر، مراحل زیر را طی میکنند:
- ابتدا گوشت ماهی شیر را میپزند و بهصورت ریشریش درمیآورند.
- سپس آن را با سیب زمینی پخته، تخم مرغ، سیر، پیاز رندهشده، آرد و ادویههایی مانند زردچوبه، فلفل سیاه و قرمز ترکیب میکنند.
- پس از ورزدادن مواد، مایه آماده را بهشکل دلخواه در میآورند و در روغن سرخ میکنند تا طلایی و برشته شود.
نتیجه نهایی، یک کوکوی خوشعطر و تند است که در کنار نان، سبزی و سس تند میتواند یک وعده کامل باشد.
غذاهای تند و خاص جنوبی، برای علاقهمندان به مزههای قوی و آتشین
اگر عاشق طعمهای آتشین هستید، غذاهای تند جنوبی با استفاده از ادویههای تند و معطر، تجربهای متفاوت و فراموشنشدنی برایتان رقم میزنند. در ادامه با برخی از این غذاها آشنا میشوید.
مهیاوه؛ چاشنی تند ماهیدار مخصوص جنوب
مهیاوه یا همان مهوه در زبان جنوبی، یکی از جالبترین غذاهای این منطقه محسوب میشود و بیشتر شبیه یک سس یا چاشنی غلیظ و خوشعطر است تا غذای معمولی. این خوراک شور و تند، با عطر غالب ماهی، معمولا بههمراه نانهای محلی سرو میشود و در جزیرههای جنوبی مثل قشم، هرمز و بندرعباس، بسیار پرطرفدار است.
مهیاوه از ترکیبهای زیر تهیه میشود:
- ماهی ریز خشکشدهای به نام موتو
- دانههای خردل، گشنیز، رازیانه و سیاهدانه
- نمک و فلفل
برای تهیه آن هم طبق مراحل زیر پیش میروند:
- ابتدا ماهیها را تمیز و خشک میکنند.
- سپس آنها را بههمراه ادویهها در آب میخیسانند.
- پس از چند روز، این ترکیب به یک سس خوشطعم با رنگ تیره و بویی تند تبدیل میشود.
چلو ماهی صبور شکمپر با فلفل و سبزیهای محلی
چلو ماهی صبور شکمپر، یکی از غذاهای پرطرفدار جنوبی است و طعمی تند و عطری دلپذیر دارد. این غذا با ماهی صبور تازه درست میشود و در آن ماهی را بهجای سرخشدن در روغن، روی ذغال کباب میکنند.با این روش، غذا سالمتر و خوشمزهتر میشود. مراحل تهیه این غذای خاص جنوبی، بهشکل زیر است:
- ابتدا داخل شکم ماهی را با ترکیبات زیر پر میکنند:
- سبزی ماهی (گشنیز و شنبلیله)
- سیر و پیاز
- رب
- ادویه و تمرهندی
- سپس، سطح آن را هم با سس مخصوص تمرهندی میپوشانند تا طعم تند و ملس، کاملا در گوشت نفوذ کند.
- در آخر، ماهی را روی آتش کباب میکنند.
این غذا معمولا با سبزیپلو یا برنج ساده سرو میشود. اگر دسترسی به ماهی تازه و دیگر مواد پروتئینی برایتان سخت است، میتوانید از طریق سفارش آنلاین پروتئین، همه چیز را خیلی سریع در منزل تحویل بگیرید.
پوکورا؛ لقمههای طلایی و تند
اگر عاشق مزههای تند و بافتهای ترد و پفکی هستید، پوکورا دقیقا همان چیزیست که باید امتحان کنید. این خوراک خوشعطر و رنگ، از ترکیب سبزیجات تازه با آرد نخود و ادویههای جنوبی شکل گرفته است و در استانهایی مثل بوشهر و سیستان و بلوچستان، طرفداران زیادی دارد. برای درستکردن پوکورا باید مراحل زیر را سپری کنید:
- ابتدا باید مواد زیر را مخلوط کنید تا خمیر یکنواختی بهدست آید:
- آرد نخود
- آرد سفید
- نمک
- بکینگپودر
- آب
- سپس، سبزیهایی مانند گشنیز، تره، فلفل و پیاز را به آن اضافه و مخلوط کنید.
- با قاشق، گلولههایی از خمیر دربیاورید و آنها را در روغن داغ سرخ کنید تا طلایی و برشته شوند.
این غذای تند را معمولا با نان، سس ماست و نعناع یا سس انبه سرو میکنند.
نافله؛ توپکهای ترد جنوبی
در میان تنوع بسیار زیاد غذاهای خوشمزه جنوبی، نافله یکی از خوراکهایی است که با عطر ادویهها و طعم دلچسبش، حسابی دلربایی میکند. این غذای سنتی خوزستانی، شباهتهایی به کوفته تبریزی دارد اما با حالوهوای جنوبی، طعمی منحصربهفرد پیدا کرده است. برای تهیه نافله طبق دستورپخت زیر پیش میروند:
- گوشت چرخکرده را با پیاز رندهشده و آرد نخودچی ترکیب و از این مخلوط، توپکهای کوچکی درست میکنند.
- بعد از تفتدادن در روغن، این کوفتهها در سسی از پیازداغ، رب گوجه، سرکه، نعنا خشک و کمی آب قرار میدهند تا بهآرامی بپزند و طعم سس به خوردشان برود.
امگشت پلو
در میان تنوع بالای روشهای پخت غذاهای جنوبی و دریایی، امگشت یا امگشت پلو یکی از غذاهایی است که بهدلیل ترکیب مزههای تند، شور و شیرین طعمی متفاوت و جذاب دارد. اصالت این غذا به خوزستان بازمیگردد، اما در بسیاری از شهرهای جنوبی ایران هم پخته میشود. مواد اولیه امگشت پلو شامل ترکیبات زیر است:
- ماهی قباد یا دیگر ماهیهای جنوبی
- پیاز
- کشمش
- سبزیپلویی
- برنج، روغن
- فلفل و ادویههای جنوبی
برای تهیه این غذا هم طبق دستور زیر پیش میروند:
- ابتدا ماهی را میجوشانند و گوشت آن را از استخوان جدا میکنند.
- سپس گوشت ماهی را با پیاز و کشمش در روغن تفت میدهند و با برنج آبکششده و سبزیپلویی ترکیب میکنند.
- پس از دمکشیدن، امگشت پلو آماده است.
جنوبیها این غذا را مطابق ذائقهشان، با فلفل فراوان و بسیار تند درست میکنند.
خوراک ماهی مرکب
اگر از طرفداران غذاهای دریایی با طعم تند و هیجانانگیز هستید، خوراک ماهی مرکب یا همان انکاس انتخابی عالی برای شماست. این غذا که در مناطق ساحلی جنوب ایران بهویژه بوشهر و هرمزگان طرفداران زیادی دارد، با گوشت لطیف و خوشطعم ماهی مرکب و ادویههای جنوبی تهیه میشود و طعمی فراموشنشدنی دارد. برای درستکردن خوراک ماهی مرکب باید مراحل زیر انجام شود:
- ابتدا فیلههای ماهی را کمی آبپز و به اندازه دلخواه خرد میکنند.
- در مرحله بعد، ماهیهای خردشده را همراه با سیر، پیاز و ادویههای تند حسابی تفت میدهند.
- ترکیب ادویههای مخصوص ماهی، به همراه سس فلفل قرمز تند، طعمی آتشین و لذیذ به غذا میدهد.
- در نهایت، این خوراک را در کنار سیبزمینی سرخشده و بهصورت ساندویچ سرو میکنند.
آش غلغل
آش غلغل، یکی از آشهای مقوی و سنتی جنوب است که اصالت آن به شوشتر برمیگردد و بیشتر در ماه رمضان و فصل سرد زمستان پخته میشود. آش غلغل طعمی تند و بافتی غلیظ و کشدار مانند حلیم دارد که معمولا آن را در حلیمفروشیها درست میکنند. مواد اصلی این غذا شامل موارد زیر است:
- برنج وگندم
- گوشت
- عدس، نخود، لوبیا و لپه باقالی
- پیاز
- لیموعمانی
- ادویههایی مثل فلفل قرمز، زردچوبه و نمک
برای تهیه آش غلغل هم طبق دستورپخت زیر عمل میکنند:
- برنج و گندم را میپزند تا کاملا له و لعابدار شود.
- سپس، گوشت را که جداگانه با پیاز و ادویه پخته شده است، خوب میکوبند.
- در مرحله بعد، حبوبات پختهشده و دیگر مواد را بههمراه فلفل قرمز و نمک با هم ترکیب میکنند و اجازه میدهند تا آش جا بیفتد.
- آش غلغل را با پیازداغ و نعناداغ تزیین و با نان تازه نوش جان میکنند.
جنوب ایران؛ بهشت غذاهای سنتی، دریایی و تند
غذاهای جنوبی بخشی از هویت و فرهنگ مردمی هستند که با گرمای آفتاب، طعم تند فلفل و عطر ادویهها زندگی میکنند. در این اقلیم، آشپزی فقط ترکیب مواد غذایی نیست؛ نوعی مهارت در خلق مزههایی جسورانه است که در کمتر جایی مشابه آنها را میتوان پیدا کرد.
از قلیه ماهی که با طعم تمر هندی و سبزیجات معطر شناخته میشود گرفته تا دوپیازه میگوی ساده و دلچسب، همه گواهی هستند بر ذوق و سلیقه مردم جنوب که به طعمها اهمیت میدهند.
سوالات متداول
محبوبترین غذاهای جنوبی کدامند؟
قلیهماهی، قلیه میگو، دوپیازه میگو، فلافل، سمبوسه، دال عدس و ماهی صبور از محبوبترین غذاهای جنوبی هستند که بهخاطر طعم تند و عطر ادویههای محلی شهرت زیادی دارند.
آیا میتوان با آموزش آشپزی غذاهای جنوبی، غذاهایی مثل فلافل را در خانه تهیه کرد؟
بله؛ با دنبالکردن آموزشهای دقیق و استفاده از ادویهها و مواد اولیه باکیفیت، میتوان این غذاهای خوشطعم را در خانه درست کرد.
آیا غذاهای جنوبی فقط مخصوص مناطق گرمسیری هستند؟
خیر؛ این غذاها را در هر منطقهای تهیه میکنند؛ زیرا با کمی تغییر در میزان تندی، با هر ذائقهای سازگار میشوند.
