درمان جرب سگ و معرفی پماد برای درمان جرب سگ
در صورت مشاهده هرگونه خارش بیش از حد، ریزش موی نامتعارف، زخمهای متعدد سطحی یا عمیق و…، باید فورا نسبت به درمان جرب سگ (یک بیماری پوستی) اقدام کنید. جرب سگ انواع مختلفی دارد که شامل جرب سارکوپتیک، دمودکتیک و اتودکتیک میشود. در میان انواع جرب، نوع سارکوپتیک را باید جدی بگیرید؛ زیرا، احتمال انتقال آن به انسان و سایر حیوانات وجود دارد.
استفاده از پماد برای درمان جرب سگ، شامپوهای مخصوص، محلولهای موضعی، قرص ضدجرب و… موثرترین روشها هستند که باید مطابق با دستورالعملهای روی محصولات پیش بروید. هریک از این درمانها متناسب با نوع جرب و شدت عفونت تجویز میشوند. شما با مطالعه این مطلب با انواع و راههای درمان جرب سگ، روشهای تشخیص و پیشگیری و همچنین علائم مختلف این بیماری آشنا میشوید.
بیماری جرب سگ چیست؟
جرب سگ یک بیماری پوستی است که بهدلیل هجوم کنههای میکروسکوپی موجود در فولیکولهای موی سگ ایجاد میشود. این بیماری توسط دو نوع مختلف کنه، Sarcoptes و Demodex به وجود میآید. این کنههای میکروسکوپی باعث میشوند سگها بهشدت احساس خارش و ناراحتی کنند.
برخی از عفونتهای جرب حتی میتوانند از سگها به گربهها، سگها به افراد (یا بالعکس) سرایت کنند. اگر حیوان خانگی شما به این بیماری دچار شد، نگران نباشید. راههای مختلفی برای درمان جرب سگ وجود دارد که در این مطلب به آنها میپردازیم.
اگر میخواهید با دیگر بیماری هایی که سگ ها را درگیر می کند؛ آشنا شوید مقاله معرفی بیماری های سگ را بخوانید.
انواع بیماری جرب در سگ
بیماری جرب سگ در سه نوع مختلف وجود دارد که در ادامه به معرفی هر کدام از آنها پرداختهایم.
جرب سارکوپتیک (Sarcoptic mange)
جرب سارکوپتیک به نام گال شناخته و توسط Sarcoptes scabiei ایجاد میشود. در زیر میکروسکوپ، این انگل بهصورت کنه کوچک، دایرهای و سفیدرنگ ظاهر میشود. اندازه آنها معمولا بین ۰.۲ تا ۰.۴ میلیمتر است و با چشم غیرمسلح قابل مشاهده نیستند. این کنه بهراحتی بین حیوانات و همچنین به انسان منتقل میشود.
این نوع جرب غالبا سگهای بیخانمان و سگهایی را که سیستم ایمنی ضعیفی دارند، بیشتر از سایر سگها درگیر میکند. کنههای بالغ روی سطح پوست قرار میگیرند و به لایههای عمیقتر پوست فرو میروند و تخمگذاری میکنند. هنگامی که لاروها از تخم بیرون میآیند، به سمت سطح پوست حرکت و شروع به تغذیه از طریق پوست میکنند.
در نهایت، این لاروها بالغ و بالغتر میشوند. در همین راستا، چرخه زندگی آنها در عرض ۳ هفته کامل میشود. درمان جرب سگ در این نوع باید بهسرعت و زیر نظر دامپزشک انجام شود. اگر درمان این بیماری مدتزمان زیادی طول بکشد، میتواند تاثیرات جبرانناپذیری بهجا بگذارد.
جرب دمودکتیک در سگ
جرب Demodectic که بهعنوان جرب قرمز شناخته میشود، یک عفونت انگلی پوستی است که توسط کنههایی مانند Demodex canis، Demodex injai یا Demodex cornei ایجاد میشود. این کنهها در زیر میکروسکوپ به شکل هشتپای کوتاه به نظر میرسند. این نوع کنه ساکن طبیعی فولیکول مو است و معمولا مضر نیست.
اگر سیستم ایمنی سگ شما سالم باشد، این کنهها هیچ آسیبی به میزبان خود وارد نمیکنند؛ اما سگهایی با سیستم ایمنی ضعیف به این کنه اجازه رشد بیش از حد میدهند که علائم بالینی مانند ریزش مو و ضایعات پوستی قرمز در این سگها دیده میشود. این کنه بهدلیل سیستم ایمنی ضعیف توله، اغلب از مادر به توله سگ در هنگام شیردهی منتقل میشود.
قرارگرفتن در معرض یک سگ معمولی و سالم با سگی که دمودکتیک دارد، خطرناک نیست. از سوی دیگر، جرب دمودکتیک بین سگهای دیگر مسری نخواهد بود؛ زیرا برای توسعه به سیستم ایمنی ضعیف نیاز دارد. جرب دمودکتیک از سگ به انسان سرایت نمیکند. علاوهبر این، درمان جرب سگ دمودکتیک همانند جرب سارکوپتیک سخت نیست و گاهی اوقات نیازی به آن نخواهید داشت.
جرب اتودکتیک
جرب اتودکتیک یک بیماری پوستی ناشی از کنههای گوش است که بیشتر در تولهسگها دیده میشود. این کنههای کوچک با تغذیه از موم و چربی موجود در مجرای گوش، باعث التهاب و ناراحتی شدید در گوش تولهها میشوند. معمولا تولهها زمانی که در دوره شیردهی با مادر مبتلا در تماس هستند، به این انگل آلوده میشوند. خارش شدید گوش موجب میشود حیوان سر خود را تکان دهد، گوشش را به سطوح مختلف بمالد و در مواردی هم دچار عفونت ثانویه گوش شود.
علائم جرب سگ
علائم جرب در سگ شامل موارد زیر میشود:
- خارش شدید
- ریزش مو
- زخمهای سطحی یا عمیق در اثر خاراندن شدید
- برجستگی بیشتر روی قفسه سینه
- پوستهپوستهشدن لبههای گوش، مچ پاها، زیر بغل و آرنج
خارش شدید و مشکلات پوستی ناراحتکننده میتواند باعث بروز علائم دیگر جرب در سگ شود که عبارتاند از:
- کاهش وزن
- افسردگی
- کاهش اشتها
- بیحالی
- بزرگشدن غدد لنفاوی
علائم جرب اتودکتیک میتواند شامل مواردی همچون خاراندن اطراف سر و گوش، لرزش سر، ترشح تیره و بوی نامطبوع از گوش باشد.
دلیل ابتلای سگ به جرب
کنههای سارکوپتیک معمولا از طریق تماس مستقیم و نزدیک سگها با یکدیگر، بهخصوص در محیطهای شلوغی مانند پناهگاهها، مراکز نگهداری شبانهروزی یا هر فضایی که تعداد زیادی تولهسگ حضور دارند، منتقل میشوند. این انگلها قادر به زندگی طولانیمدت در محیط نیستند و برای بقای خود به یک میزبان نیاز دارند.
- دلیل ابتلا به سارکوپتیک: ابتلا به گال به شکل عمده بهدلیل رعایتنکردن بهداشت اتفاق میافتد و در سگهایی که سیستم ایمنی ضعیفتری دارند، علائم بیماری شدیدتر خواهد بود.
- دلیل ابتلا به دمودکتیک: کنههای دمودکتیک معمولا از مادر به تولهسگ منتقل میشوند و اغلب تولهها و همچنین سگهای مسن مبتلا به بیماریهای زمینهای با سیستم ایمنی ضعیف را تحت تأثیر قرار میدهند. زمانی که این انگلها به تعداد زیاد در فولیکولهای مو تجمع پیدا کنند، باعث بروز جرب دمودکتیک خواهند شد.
- دلیل ابتلا به اتودکتیک: سگها معمولا از طریق تماس نزدیک با حیوانات آلودهای مانند سگ، گربه، خرگوش و موش به جرب اتودکتیک مبتلا میشوند. تعاملات اجتماعی، بهویژه بازیکردن هم احتمال انتقال این انگل را افزایش میدهد. علاوهبر این، استفاده از بستر مشترک هم میتواند منجر به آلودگی شود؛ زیرا این نوع کنه برای مدت کوتاهی در محیط دوام میآورد.
جدا از جرب، کنهها باعث بیماریهای دیگری هم در سگها میشوند که در مقاله راه های از بین بردن کنه در سگ، روش های خلاصی از آن را گفتهایم.
راه های تشخیص جرب سگ
جرب سگ، بسته به نوع کنهای که باعث آن شده، ممکن است در مراحل اولیه با علائمی مانند خارش شدید و ریزش مو نمایان شود. به همین دلیل، تشخیص زودهنگام آن از سایر بیماریهای پوستی کار آسانی نیست. در صورت مشاهده نشانههایی مانند خاراندن مداوم بدن، ریزش مو یا دَلههای پوستی، لازم است برای تشخیص قطعی و درمان بهموقع با دامپزشک مشورت کنید.
- تشخیص سارکوپتیک: گال اغلب با شروع ناگهانی علائمی همچون خارش شدید، ریزش مو یا ضایعات پوستی در سگها، بهویژه در تولهها، سگهای مسن یا سگهایی که به بیماری خاصی مبتلا هستند، دیده میشود. تشخیص جرب سارکوپتیک اغلب از طریق آزمایش خراش پوستی انجام میشود. در این روش دامپزشک بخشی از پوست را خراش میدهد و نمونه را زیر میکروسکوپ بررسی میکند. البته، ممکن است پیداکردن کنههای سارکوپتیک دشوار باشد و گاهی لازم است چندین ناحیه از پوست بررسی شود تا نتیجه مثبت بهدست آید.
- تشخیص دمودکتیک: در جرب دمودکتیک این آزمایش از طریق خراشیدن پوست یا کندن مو انجام میشود. علاوهبر این، برخی از کنهها را میتوان از طریق شناورسازی یا آزمایش مدفوع شناسایی کرد.
- تشخیص اتودکتیک: جرب اتودکتیک با معاینه گوش سگ توسط دامپزشک و مشاهده جرم قهوهای مایل به سیاه و خشک تشخیص داده میشود. همچنین، میتوان مجرای گوش را با اتوسکوپی یا ویدئوسکوپی معاینه کرد. در ادامه به بررسی روشهای مختلف درمان جرب سگ میپردازیم.
برای درمان قطعی ریزش موی سگ ، روش های مختلفی وجود دارد که در مقاله مرتبط به آن به طور کامل توضیح دادهایم.
درمان جرب در سگ
درمان جرب سگها شامل داروهای موضعی، شامپوها و اغلب داروهای ضدانگلی است. نوع درمان برای انواع جرب و شدت عفونت توسط دامپزشک تشخیص داده میشود. درمان جرب سگ در خانه امکانپذیر نیست و تولهسگها حتما باید توسط دامپزشک معاینه شوند. هنگام درمان جرب سگ باید سگ خود را از سایر حیوانات خانگی و تا حد امکان از انسان جدا کنید تا از گسترش عفونت جلوگیری شود.
درمان جرب سگ سارکوپتیک
تمام سگهای مبتلا به جرب سارکوپتیک به درمان دارویی نیاز دارند. این داروها شامل دیپهایی مانند سولفور آهک یا آمیتراز، قرص جرب سگ مانند afoxolaner، milbemycin oxime یا sarolaner، درمانهایی مثل سلامکتین، موکسیدکتین و… است. آنتیبیوتیکها برای درمان عفونتهای پوستی و همچنین داروهای ضدخارش هم اغلب برای کمک به تسکین خارش در طول درمان تجویز میشوند.
اگر سگ شما به جرب سارکوپتیک مبتلا بود، باید تمام لوازم و وسایل موردنظر را در یک کیسه زباله مهرومومشده دور از حیوانات و انسانها قرار دهید یا میتوانید آنها را بهدقت تمیز و ضدعفونی کنید. علاوهبر این، هنگام دستزدن به سگ خود باید از دستکش استفاده کنید.
درمان جرب سگ دمودکتیک
همه سگهای مبتلا به جرب دمودکتیک به درمان نیاز ندارند. بیشتر موارد جرب دمودکتیک که در ناحیه کوچکی از بدن قرار دارند، بهطور خودبهخود طی ۱ تا ۲ ماه بدون درمان برطرف میشوند. سایر موارد عفونتهای موضعی را میتوان با داروهای موضعی مانند موکسیدکتین و ایمیداکلوپرید درمان کرد.
شامپو ضد جرب سگ که حاوی بنزوئیل پراکسید است، اغلب برای درمان جرب سگ دمودکتیک توصیه میشود. این شامپوها فولیکولهای مو را باز میکنند و شستوشو میدهند. علاوهبر شامپو، پماد جرب سگ هم موجود است. بهعنوان نمونه، در درمانهای سنتی، میتوانید از پماد گودوینول (یک پماد حشرهکش) بهصورت روزانه برای کنترل این نوع جرب استفاده کنید. همچنین، ژلهای آنتیباکتریال میتوانند در درمان عفونتهای پوستی ناشی از جرب مناسب باشند.
درمان جرب سگ اتودکتیک
بسیاری از داروهای موضعی توسط موم و ترشحات داخل گوش غیرفعال میشوند. بنابراین، تمیزکردن گوش قبل از تجویز داروهای موضعی ضروری است. برای تمیزکردن مجرای گوش باید از یک پاککننده سرومینولیتیک مناسب برای حذف موم و ترشحات استفاده کنید. همچنین، میتوانید برای درمان جرب اتودکتیک از محلول موضعی Selamectin، ماکسیدکتین و قطرههای گوش Moxidectin بهره ببرید.
- محلول موضعی Selamectin: برای استفاده از محلول موضعی Selamectin موهای پشت گردن سگتان را جدا کنید و هر ۴ هفته یکبار محلول را مستقیم روی پوست بمالید. توجه داشته باشید که مصرف این محلول فقط در تولهسگهای بالای ۶ هفته مجاز است.
- محلول ماکسیدکتین: برای استفاده از محلول ماکسیدکتین هم، هر ۴ هفته یکبار آن را بهصورت موضعی روی ناحیه مورد نظر پوست سگ اعمال کنید.
درمان جرب سگ با وازلین یکی از روشهای درمان سنتی است؛ اما این روش کاربردی و علمی نیست و نمیتواند بهطور کامل کنهها را از بین ببرد. وازلین فقط حرکت کنهها را کند میکند و راهکار قابل اعتمادی برای درمان نیست؛ بنابراین، بهتر است برای حفظ سلامت حیوان خانگی خود از روشهای غیرعلمی بپرهیزید و برای دریافت درمان مناسب، به دامپزشک مراجعه و با متخصص مشورت کنید.
آیا جرب از سگ به انسان منتقل می شود؟
جرب سارکوپتیک بسیار مسری است که بهراحتی میتواند از یک حیوان خانگی به حیوان دیگر یا از حیوان به انسان سرایت کند؛ بنابراین، در صورت ابتلای سگ به این نوع جرب، باید بلافاصله برای درمان جرب سگ اقدام کنید. همچنین، اگر هرکدام از اعضای خانواده دچار برجستگیهای قرمز و خارشدار روی پوست خود شدند، لازم است به پزشک مراجعه کنند. البته، انتقال جرب سگ به انسان در نوع دمودکتیک و اتودکتیک امکانپذیر نیست. جرب اتودکتیک در بین تولهسگها بیشتر از سگهای بالغ مسری است.
پیشگیری از جرب در سگ
بهبودی از جرب به شدت عفونت بستگی دارد. در موارد بسیار شدید، ممکن است هفتهها تا ماهها طول بکشد تا خارش برطرف شود و پوست شروع به بهبودی کند.
- برای کاهش احتمال عفونت مجدد به جرب سارکوپتیک، توصیه میشود از داروهای پیشگیریکننده خوراکی یا موضعی بهصورت ماهانه استفاده شود.
- بهعلاوه، بهتر است به نظافت خانه و محل نگهداری سگ توجه ویژهای داشته باشید. جرب در سگهایی که مرتب حمام میکنند و تغذیه سالمتری دارند، کمتر دیده میشود.
- در نظر داشته باشید که برای جرب دمودکتیک نیازی به تمیزکردن محیط زندگی ندارید؛ زیرا معمولا بین سگها منتقل نمیشود. در این جرب سگها باید بهطور منظم از داروهای ضدمیکروبی استفاده کنند تا از ابتلا به انواع عفونتها و سایر کنهها پیشگیری شود.
تشخیص و درمان جرب سگ؛ بهترین راهکار برای نجات جان پت خانگی شماست
درمان جرب سگ به نوع جربی که حیوان خانگی شما به آن مبتلا شده است، بستگی دارد. بیماری جرب میتواند برای سگ شما آزاردهنده باشد؛ بنابراین، باید برای درمان فوری اقدام کنید و درباره راههای تشخیص و پیشگیری از ابتلای حیوان خانگی به انواع جرب اطلاعات کافی داشته باشید.
جرب سگ درمان مختلفی دارد؛ اما، قبل از انجام هرگونه کار خودسرانهای باید با دامپزشک مشورت کنید. همچنین، میتوانید با مراجعه به پتشاپ اسنپ فود، وسایل و خوراکیهای متنوع و مورد نیاز پت خانگی خود را سفارش دهید و در کمترین زمان تحویل بگیرید.
سوالات متداول
- آیا درمان جرب سگ بهصورت خانگی امکانپذیر است؟
خیر، درمان جرب سگ با روغن سوخته که یک روش خانگی به حساب میآید، به هیچ عنوان توصیه نمیشود. روغن سوخته یک ماده شیمیایی است که میتواند به حیوان خانگی شما آسیب بزند.
- جرب سگ چیست؟
جرب یک بیماری پوستی است که توسط کنههای انگلی ایجاد میشود و میتواند هم سگها و هم تولهها را درگیر کند. جرب توسط انگلهای خارجی کوچکی به نام کنه ایجاد میشود که کنهها میتوانند منجر به تحریک شدید پوست شوند.
- آیا جرب سگ واگیردار است؟
جرب سارکوپتیک میتواند بین انسانها و حیوانهای دیگر بسیار مسری باشد؛ اما، جرب دمودکتیک مسری نیست و فقط میتواند بین مادر و توله سگ بهدلیل سیستم ایمنی ضعیف توله منتقل شود.
- انواع جرب در سگ کدام است؟
سه نوع جرب در سگ وجود دارد که میتوان به جرب سارکوپتیک، دمودکتیک و اتودکتیک اشاره کرد.
